İŞİTME KAYIPLARI

İşitme nedir?

İşitme beş duyumuzdan bir tanesi olup etrafımızdaki dünyayı anlayabilmemiz için kritik bir öneme sahiptir. Çevre seslerinin duyulması ve anlamlandırılması oldukça karmaşık bir süreçtir.

İşitme Sistemi Nedir?

İşitme sistemimiz periferik ve merkezi olmak üzere ikiye ayrılır. Periferik işitme sistemini dış kulak, orta kulak, iç kulak ve işitme siniri oluşturur. Merkezi işitme sistemini ise işitme sinirinden sonra başlayıp beyne kadar uzanan sinirsel yapılar oluşturmaktadır.

Nasıl İşitiriz?

Dış kulağı kulak kepçesi ve kulak kanalı oluşturur. Kulak kepçesine çarpan sesler dış kulak kanalına yönlendirilir. Dış kulak kanalının sonunda kulak zarı bulunur. Gelen sesler kulak zarının titreşmesine neden olurlar. Bu titreşim sonucunda kulak  zarı ve birbirleriyle bağlantılı olan üç küçük kemikçikte (çekiç, örs ve üzengi) titreşim olur. Kemikçiklerin titreşmesi sonucunda iç kulak içerisindeki sıvı harekete geçer. Bu sıvı hareketi iç kulak içerisinde bulunan ve işitmeden sorumlu çok hassas yapılar olan tüy hücrelerinin uyarılmasına neden olur. Bu uyarılma neticesinde işitme sinirinde elektriksel sinyaller meydana gelir.  Bu elektriksel sinyaller merkezi işitme sistemindeki sinirsel yapılar tarafından beyne iletilir. Beyin de gelen bu elektriksel sinyalleri yorumlayarak işitmemizi sağlar.

İşitme kaybı nedir?

İşitme kaybı, işitme hassasiyetindeki azalma olarak tarif edilebilir. İşitme hassasiyetinde azalma demek illa işitme eşiklerinin kötüleşmesi demek değildir. İşitme eşikleri normal olsa bile anlama, anlamlandırma sorunlarının olması işitme hassasiyetinde azalma olduğu anlamına gelebilir. İşitme kaybı varsa genellikle bahsedilen üç konu olacaktır. Bunlar işitme kaybının tipi, işitme kaybının derecesi ve işitme kaybının konfigürasyonudur (yani hangi frekansları etkilediği).

İşitme Kaybı Tipleri Nelerdir?

Periferik işitme sistemini ilgilendiren kayıplarda üç tip işitme kaybı karşımıza çıkar. Bunlar iletim tipi işitme kaybı, sensörinöral tip işitme kaybı ve karma tip işitme kaybıdır. Merkezi işitme sistemini ilgilendiren durumlarda ise sesi duymaktan çok  işitilen seslerin anlamlandırılması ile ilgili problemler ağırlıklı olup buna merkezi işitsel işlemleme bozukluğu denilmektedir.

İşitme Kaybı Nedenleri Nelerdir?

İşitme kayıplarını, konjenital (doğumda var olan) ve akkiz (sonradan kazanılan) olmak üzere ikiye ayırabiliriz. Konjenital işitme kayıpları da kendi içerisinde genetik olmayan ve genetik kökenli olmak üzere ikiye ayrılabilir. Genetik olmayan işitme kayıpları kapsamında prematüre doğum, düşük doğum ağırlığı, anne karnında geçirilen enfeksiyonlar vb. sayılabilirken genetik kökenli işitme kayıplarına  down sendromu, usher sendromu gibi genetik hastalıklar örnek verilebilir. Akkiz işitme kayıplarına ise kulak enfeksiyonları, gürültü maruziyetine bağlı işitme kayıpları, yaşlanmaya bağlı işitme kayıpları örnek olarak verilebilir. İşitme kaybına neden olan pek çok hastalığın bulunduğu unutulmamalıdır.

 

 

İşitme Kaybının Görülme Sıklığı Nedir?

İleri/çok ileri derecede işitme kayıplarının görülme sıklığı 1-2/1000 olup daha düşük dereceli işitme kayıpları da eklenirse oran 6/1000’e çıkmaktadır. 65 yaş üzerindeki her iki bireyden birisinde işitme kaybı görülmektedir. Oranlar dikkate alındığında işitme kaybı hem bebek ve çocuk hem de yetişkin popülasyonda sık karşılaşılan bir durumdur.

İşitme Kaybının Birey Üzerindeki Etkileri Nelerdir?

İşitme kaybı eğer doğumda mevcut ve müdahale edilmemiş ise dil ve konuşma gelişimini olumsuz etkilemekte ve hatta işitme kaybı derecesine bağlı olarak dil ve konuşma gelişimi hiç olmayabilmektedir. Dil ve konuşma problemlerine ilave olarak öğrenme problemleri ortaya çıkmakta ve akademik başarı düşmektedir. İletişim problemleri sosyal izolasyona ve zayıf kişilik gelişimine neden olabilmektedir. Yetişkinlerde ise işitme azlığı ve anlama güçlüklerine bağlı olarak sinirlilik, sosyal izolasyon, iletişim ve ifade problemleri ve kendi kabuğuna çekilme gibi durumlarla karşılaşılabilmektedir.

İşitme Kaybım Var, Ne Yapmalıyım?

Öncelikle Kulak Burun Boğaz Uzmanınıza başvurmalısınız. Sonrasında işitme değerlendirmesinin yapılması için  Odyologunuza başvurmalısınız. Bazı bireyler için uygun yöntem, ilaç tedavisi ve/veya cerrahi işlem olabilirken bazıları için rehabilitatif uygulamaların yapılması gerekmektedir. Sizin için hangi yaklaşımın uygun olduğuna değerlendirmeler sonrasında karar verilecektir.

İşitme Kaybı İlaç veya Ameliyat ile Düzelir mi?

İşitme kaybına neden olan faktör belirlendikten sonra ilaç kullanımı ve/veya cerrahi işlem uygulaması gerekebilir. Doğru bilgilendirme ve yaklaşım için KBB Uzmanınıza başvurmanız yeterlidir.

İşitme Kaybı İçin Kullanılan Rehabilitatif Yaklaşımlar Nelerdir?

  • İşitme cihazı uygulaması: İşitme cihazının doğru ve hastaya uygun seçilmesi, doğru ayarlanması, doğru uygulanması ve doğru kullanılması gerekmektedir. Doğru bilgilendirme ve yaklaşım için Odyologunuza başvurmanız yeterlidir.
  • Koklear implant (biyonik kulak) uygulaması:  Çocuk ve yetişkinlerde işitme cihazından fayda sağlanamayan durumlarda tercih edilen bir yöntemdir. Doğru bilgilendirme ve yaklaşım için KBB Uzmanınıza ve  Odyologunuza başvurmanız yeterlidir.
  • Kemik yolu ve orta kulak implantları: İşitme kaybının özelliğine göre karar verilen bu uygulamalar için KBB Uzmanınıza ve  Odyologunuza başvurmanız yeterlidir.  
  • İşitsel rehabilitasyon: Özellikle bebek ve çocuk bireylerde sadece cihaz uygulaması yeterli olmamakta işitsel kapasitenin verimli kullanılması için işitsel eğitim uygulamaları gerekmektedir. Doğru bilgilendirme ve yaklaşım için Odyologunuza başvurmanız yeterlidir.